ChartresChartresChartresChartresChartresChartres

De kathedraal staat op een plek waar ten minste vijf kathedralen elkaar hebben opgevolgd, terug te voeren tot de vierde eeuw. De eerste kerk werd in 743 in brand gestoken op bevel van de hertog van Aquitanië, een tweede in 858 door Deense zeerovers. Na opnieuw een brand, in 1020, begon bisschop Fulbertus aan de herbouw.

Van dat romaanse werk resteert nog altijd de kooromgang met drie grote kapellen. In de nacht van 10 juni 1194 verwoestte een nieuwe grote brand het gebouw. Alleen de crypte, de torens en de nieuwe westgevel bleven overeind.

Het grootste deel van de kathedraal kwam tussen 1194 en 1220 tot stand. Het zuidportaal stond er in 1210, het noordportaal en het westelijke roosvenster waren in 1215 voltooid, en in 1220 lag het dak erop. In oktober 1260 werd de kerk plechtig opnieuw gewijd, in aanwezigheid van koning Lodewijk IX.

In 1506 vernielde de bliksem de noordtoren, die Jean Texier tussen 1507 en 1513 in flamboyante stijl herbouwde. In 1594 werd Hendrik IV hier tot koning gekroond, omdat Reims bezet was. In 1753 werd het interieur ingrijpend gewijzigd en verdween het doksaal.

Aan het begin van de Franse Revolutie begon een menigte het beeldhouwwerk van het noordportaal te vernielen, maar stadsgenoten hielden haar tegen. Een revolutionair comité overwoog het gebouw op te blazen en liet zich daarvan afbrengen. De kathedraal werd staatsbezit; de eredienst lag stil tot Napoleon.

Een brand verwoestte in 1836 het loden dak en de klokkentorens. Op 16 augustus 1944 voorkwam de Amerikaanse kolonel Welborn Barton Griffith jr. een beschieting van de kathedraal; hij kwam die dag om. Tussen 1997 en 2018 werd het gebouw van binnen en buiten uitvoerig gerestaureerd.

Katedra stoi w miejscu, w którym następowało po sobie co najmniej pięć katedr, sięgających IV wieku. Pierwszy kościół podpalono w 743 roku na rozkaz księcia Akwitanii, drugi w 858 roku spalili duńscy piraci. Po kolejnym pożarze, w 1020 roku, biskup Fulbert rozpoczął odbudowę.

Z tego romańskiego dzieła zachowało się do dziś obejście chóru z trzema wielkimi kaplicami. W nocy 10 czerwca 1194 roku budowlę zniszczył kolejny wielki pożar. Ocalały jedynie krypta, wieże i nowa fasada zachodnia.

Większa część katedry powstała w latach 1194-1220. Portal południowy stał w 1210 roku, portal północny i zachodnia rozeta były ukończone w 1215 roku, a w 1220 roku położono dach. W październiku 1260 roku kościół uroczyście konsekrowano na nowo, w obecności króla Ludwika IX.

W 1506 roku piorun zniszczył wieżę północną, którą Jean Texier odbudował w latach 1507-1513 w stylu płomienistym. W 1594 roku koronowano tu na króla Henryka IV, ponieważ Reims było zajęte. W 1753 roku gruntownie przekształcono wnętrze i usunięto lektorium.

Na początku rewolucji francuskiej tłum zaczął niszczyć rzeźby portalu północnego, lecz powstrzymali go mieszkańcy miasta. Komitet rewolucyjny rozważał wysadzenie budowli, ale dał się od tego odwieść. Katedra stała się własnością państwa; kult ustał aż do czasów Napoleona.

W 1836 roku pożar zniszczył ołowiany dach i dzwonnice. 16 sierpnia 1944 roku amerykański pułkownik Welborn Barton Griffith jr. zapobiegł ostrzelaniu katedry; tego dnia zginął. W latach 1997-2018 budowlę gruntownie odrestaurowano wewnątrz i na zewnątrz.

Die Kathedrale steht an einem Ort, an dem einander mindestens fünf Kathedralen abgelöst haben, zurückreichend bis ins vierte Jahrhundert. Die erste Kirche wurde 743 auf Befehl des Herzogs von Aquitanien in Brand gesteckt, eine zweite 858 von dänischen Seeräubern. Nach einem erneuten Brand im Jahr 1020 begann Bischof Fulbert mit dem Wiederaufbau.

Von diesem romanischen Werk ist bis heute der Chorumgang mit drei großen Kapellen erhalten. In der Nacht des 10. Juni 1194 zerstörte ein neuer großer Brand das Gebäude. Nur die Krypta, die Türme und die neue Westfassade blieben stehen.

Der größte Teil der Kathedrale entstand zwischen 1194 und 1220. Das Südportal stand 1210, das Nordportal und die westliche Fensterrose waren 1215 vollendet, und 1220 lag das Dach auf. Im Oktober 1260 wurde die Kirche in Anwesenheit König Ludwigs IX. feierlich neu geweiht.

1506 zerstörte der Blitz den Nordturm, den Jean Texier zwischen 1507 und 1513 im Stil der Flamboyantgotik wieder aufbaute. 1594 wurde Heinrich IV. hier zum König gekrönt, weil Reims besetzt war. 1753 wurde der Innenraum tiefgreifend verändert, und der Lettner verschwand.

Zu Beginn der Französischen Revolution begann eine Menge, das Bildwerk des Nordportals zu zerstören, doch Mitbürger hielten sie auf. Ein revolutionäres Komitee erwog, das Gebäude zu sprengen, und ließ sich davon abbringen. Die Kathedrale wurde Staatsbesitz; der Gottesdienst ruhte bis zu Napoleon.

Ein Brand zerstörte 1836 das Bleidach und die Glockentürme. Am 16. August 1944 verhinderte der amerikanische Oberst Welborn Barton Griffith jr. einen Beschuss der Kathedrale; er kam an diesem Tag ums Leben. Zwischen 1997 und 2018 wurde das Gebäude innen und außen umfassend restauriert.

La cathédrale s'élève à un emplacement où au moins cinq cathédrales se sont succédé, et dont l'histoire remonte au quatrième siècle. La première église fut incendiée en 743 sur l'ordre du duc d'Aquitaine, une deuxième en 858 par des pirates danois. Après un nouvel incendie, en 1020, l'évêque Fulbert entreprit la reconstruction.

De cette œuvre romane subsistent encore le déambulatoire et ses trois grandes chapelles. Dans la nuit du 10 juin 1194, un nouvel incendie majeur détruisit l'édifice. Seuls la crypte, les tours et la nouvelle façade occidentale restèrent debout.

L'essentiel de la cathédrale fut réalisé entre 1194 et 1220. Le portail sud était en place en 1210, le portail nord et la rosace occidentale furent achevés en 1215, et en 1220 la toiture était posée. En octobre 1260, l'église fut solennellement consacrée de nouveau, en présence du roi Louis IX.

En 1506, la foudre détruisit la tour nord, que Jean Texier reconstruisit entre 1507 et 1513 dans le style flamboyant. En 1594, Henri IV fut sacré roi ici, parce que Reims était occupée. En 1753, l'intérieur fut profondément modifié et le jubé disparut.

Au début de la Révolution française, une foule commença à détruire la sculpture du portail nord, mais des habitants de la ville l'en empêchèrent. Un comité révolutionnaire envisagea de faire sauter l'édifice et se laissa dissuader. La cathédrale devint bien national ; le culte y resta interrompu jusqu'à Napoléon.

Un incendie détruisit en 1836 la toiture de plomb et les clochers. Le 16 août 1944, le colonel américain Welborn Barton Griffith Jr. empêcha un bombardement de la cathédrale ; il périt ce jour-là. Entre 1997 et 2018, l'édifice fut restauré en profondeur, à l'intérieur comme à l'extérieur.

La cattedrale sorge in un luogo in cui si sono succedute almeno cinque cattedrali, a partire dal IV secolo. La prima chiesa fu incendiata nel 743 per ordine del duca d'Aquitania, una seconda nell'858 da pirati danesi. Dopo un ulteriore incendio, nel 1020, il vescovo Fulberto avviò la ricostruzione.

Di quell'opera romanica resta ancora oggi il deambulatorio con tre grandi cappelle. Nella notte del 10 giugno 1194 un nuovo grande incendio distrusse l'edificio. Rimasero in piedi soltanto la cripta, le torri e la nuova facciata occidentale.

La maggior parte della cattedrale fu realizzata tra il 1194 e il 1220. Il portale meridionale era in piedi nel 1210, il portale settentrionale e il rosone occidentale furono ultimati nel 1215, e nel 1220 la copertura era posata. Nell'ottobre 1260 la chiesa fu solennemente riconsacrata, alla presenza del re Luigi IX.

Nel 1506 un fulmine distrusse la torre nord, che Jean Texier ricostruì tra il 1507 e il 1513 in stile fiammeggiante. Nel 1594 vi fu incoronato re Enrico IV, perché Reims era occupata. Nel 1753 l'interno fu profondamente modificato e il jubé scomparve.

All'inizio della Rivoluzione francese una folla cominciò a distruggere le sculture del portale settentrionale, ma alcuni cittadini la fermarono. Un comitato rivoluzionario valutò di far saltare in aria l'edificio e si lasciò dissuadere. La cattedrale divenne proprietà dello Stato; il culto rimase sospeso fino a Napoleone.

Un incendio distrusse nel 1836 il tetto di piombo e i campanili. Il 16 agosto 1944 il colonnello americano Welborn Barton Griffith jr. impedì che la cattedrale venisse cannoneggiata; quello stesso giorno perse la vita. Tra il 1997 e il 2018 l'edificio è stato ampiamente restaurato all'interno e all'esterno.

La catedral se alza en un lugar donde se han sucedido al menos cinco catedrales, cuyo origen se remonta al siglo IV. La primera iglesia fue incendiada en 743 por orden del duque de Aquitania, y una segunda en 858 por piratas daneses. Tras un nuevo incendio, en 1020, el obispo Fulberto emprendió la reconstrucción.

De aquella obra románica se conserva todavía la girola con tres grandes capillas. En la noche del 10 de junio de 1194, un nuevo gran incendio destruyó el edificio. Solo quedaron en pie la cripta, las torres y la nueva fachada occidental.

La mayor parte de la catedral se levantó entre 1194 y 1220. La portada sur estaba en pie en 1210, la portada norte y el rosetón occidental quedaron acabados en 1215, y en 1220 estaba colocada la cubierta. En octubre de 1260 la iglesia fue solemnemente consagrada de nuevo, en presencia del rey Luis IX.

En 1506 un rayo destruyó la torre norte, que Jean Texier reconstruyó entre 1507 y 1513 en estilo flamígero. En 1594 Enrique IV fue coronado rey aquí, porque Reims estaba ocupada. En 1753 el interior se modificó profundamente y desapareció el jubé.

Al comienzo de la Revolución francesa, una multitud empezó a destrozar la escultura de la portada norte, pero vecinos de la ciudad la detuvieron. Un comité revolucionario consideró volar el edificio y se dejó disuadir. La catedral pasó a ser propiedad del Estado; el culto quedó interrumpido hasta Napoleón.

Un incendio destruyó en 1836 la cubierta de plomo y los campanarios. El 16 de agosto de 1944, el coronel estadounidense Welborn Barton Griffith jr. impidió un bombardeo de la catedral; ese mismo día murió. Entre 1997 y 2018 el edificio fue restaurado a fondo por dentro y por fuera.

De beroemdste reliek is de Sancta Camisia, volgens de overlevering het gewaad dat de Maagd Maria droeg bij de geboorte van Christus. Een legende schrijft de komst ervan toe aan Karel de Grote, die het van keizer Constantijn VI zou hebben ontvangen; die kruistocht is echter verzonnen en het verhaal ontstond waarschijnlijk pas in de elfde eeuw.

In werkelijkheid was de reliek een schenking van koning Karel de Kale, in 876. Vóór de twaalfde eeuw is er geen aanwijzing dat zij een belangrijk pelgrimsdoel was. Bij de brand van 1194 werd zij verloren gewaand, maar drie dagen later teruggevonden: priesters hadden zich met de reliek achter ijzeren luiken in veiligheid gebracht.

Toen het reliekschrijn in 1712 werd geopend, bleek het geen linnen onderkleed te bevatten, maar twee lange banen kostbare stof: zijde, gewikkeld in een tweede baan van zijde en linnen met borduurwerk. Tijdens de Franse Revolutie werd de sluier in stukken verdeeld. Het grootste stuk wordt getoond in een van de kapellen van de kooromgang.

In de crypte bewaart de kapel van Onze-Lieve-Vrouw een reliekhouder met een fragment van de sluier. Een muurschildering van omstreeks 1200 toont Maria op haar troon. Het beeld van Notre-Dame de Sous-Terre, een romaanse Maagd uit de twaalfde eeuw, werd tijdens de Revolutie verbrand.

Najsłynniejszą relikwią jest Sancta Camisia, według tradycji szata, którą Dziewica Maryja miała na sobie przy narodzeniu Chrystusa. Legenda przypisuje jej sprowadzenie Karolowi Wielkiemu, który miał ją otrzymać od cesarza Konstantyna VI; owa krucjata jest jednak zmyślona, a opowieść powstała prawdopodobnie dopiero w XI wieku.

W rzeczywistości relikwia była darem króla Karola Łysego z 876 roku. Przed XII wiekiem nie ma śladu, by stanowiła ważny cel pielgrzymek. Podczas pożaru w 1194 roku uznano ją za utraconą, lecz trzy dni później ją odnaleziono: kapłani schronili się z nią za żelaznymi okiennicami.

Gdy w 1712 roku otwarto relikwiarz, okazało się, że nie zawiera lnianej szaty spodniej, lecz dwa długie pasy kosztownej tkaniny: jedwab owinięty drugim pasem z jedwabiu i lnu z haftem. Podczas rewolucji francuskiej zasłonę podzielono na części. Największy fragment pokazywany jest w jednej z kaplic obejścia chóru.

W krypcie kaplica Matki Bożej przechowuje relikwiarz z fragmentem zasłony. Malowidło ścienne z około 1200 roku przedstawia Maryję na tronie. Figurę Notre-Dame de Sous-Terre, romańską Madonnę z XII wieku, spalono podczas rewolucji.

Die berühmteste Reliquie ist die Sancta Camisia, der Überlieferung nach das Gewand, das die Jungfrau Maria bei der Geburt Christi trug. Eine Legende schreibt ihre Ankunft Karl dem Großen zu, der es von Kaiser Konstantin VI. erhalten haben soll; jener Kreuzzug ist jedoch erfunden, und die Erzählung entstand wahrscheinlich erst im elften Jahrhundert.

In Wirklichkeit war die Reliquie eine Schenkung König Karls des Kahlen aus dem Jahr 876. Vor dem zwölften Jahrhundert gibt es keinen Hinweis darauf, dass sie ein bedeutendes Pilgerziel war. Beim Brand von 1194 hielt man sie für verloren, doch drei Tage später wurde sie wiedergefunden: Priester hatten sich mit der Reliquie hinter eisernen Läden in Sicherheit gebracht.

Als der Reliquienschrein 1712 geöffnet wurde, enthielt er kein leinenes Untergewand, sondern zwei lange Bahnen kostbaren Stoffes: Seide, eingeschlagen in eine zweite Bahn aus Seide und Leinen mit Stickerei. Während der Französischen Revolution wurde der Schleier in Stücke aufgeteilt. Das größte Stück wird in einer der Kapellen des Chorumgangs gezeigt.

In der Krypta bewahrt die Kapelle Unserer Lieben Frau ein Reliquiar mit einem Fragment des Schleiers. Ein Wandgemälde von etwa 1200 zeigt Maria auf ihrem Thron. Das Bildnis der Notre-Dame de Sous-Terre, eine romanische Madonna aus dem zwölften Jahrhundert, wurde während der Revolution verbrannt.

La relique la plus célèbre est la Sancta Camisia, selon la tradition le vêtement que la Vierge Marie portait lors de la naissance du Christ. Une légende en attribue la venue à Charlemagne, qui l'aurait reçue de l'empereur Constantin VI ; cette croisade est cependant une invention et le récit ne naquit probablement qu'au onzième siècle.

En réalité, la relique fut un don du roi Charles le Chauve, en 876. Avant le douzième siècle, rien n'indique qu'elle ait été un but de pèlerinage important. Lors de l'incendie de 1194, on la crut perdue, mais elle fut retrouvée trois jours plus tard : des prêtres s'étaient mis à l'abri avec elle derrière des volets de fer.

Lorsque la châsse fut ouverte en 1712, elle ne contenait pas un sous-vêtement de lin, mais deux longues pièces d'étoffe précieuse : de la soie, enveloppée dans une seconde pièce de soie et de lin brodée. Pendant la Révolution française, le voile fut partagé en morceaux. Le plus grand fragment est présenté dans l'une des chapelles du déambulatoire.

Dans la crypte, la chapelle Notre-Dame conserve un reliquaire contenant un fragment du voile. Une peinture murale des environs de 1200 montre Marie sur son trône. La statue de Notre-Dame de Sous-Terre, une Vierge romane du douzième siècle, fut brûlée pendant la Révolution.

La reliquia più celebre è la Sancta Camisia, secondo la tradizione la veste che la Vergine Maria indossava alla nascita di Cristo. Una leggenda ne attribuisce l'arrivo a Carlo Magno, che l'avrebbe ricevuta dall'imperatore Costantino VI; quella crociata è però inventata e il racconto nacque probabilmente solo nell'XI secolo.

In realtà la reliquia fu una donazione del re Carlo il Calvo, nell'876. Prima del XII secolo non vi è alcun indizio che essa fosse un'importante meta di pellegrinaggio. Nell'incendio del 1194 la si credette perduta, ma tre giorni dopo fu ritrovata: alcuni sacerdoti si erano messi in salvo con la reliquia dietro imposte di ferro.

Quando il reliquiario fu aperto nel 1712, si vide che non conteneva una tunica di lino, ma due lunghe pezze di stoffa preziosa: seta, avvolta in una seconda pezza di seta e lino con ricami. Durante la Rivoluzione francese il velo fu diviso in pezzi. Il frammento più grande è esposto in una delle cappelle del deambulatorio.

Nella cripta la cappella di Nostra Signora conserva un reliquiario con un frammento del velo. Un dipinto murale di circa il 1200 raffigura Maria in trono. La statua di Notre-Dame de Sous-Terre, una Vergine romanica del XII secolo, fu bruciata durante la Rivoluzione.

La reliquia más célebre es la Sancta Camisia, según la tradición la vestidura que la Virgen María llevaba en el nacimiento de Cristo. Una leyenda atribuye su llegada a Carlomagno, que la habría recibido del emperador Constantino VI; esa cruzada, sin embargo, es inventada, y el relato nació probablemente en el siglo XI.

En realidad, la reliquia fue una donación del rey Carlos el Calvo, en 876. Antes del siglo XII no hay indicio alguno de que fuera un destino de peregrinación importante. En el incendio de 1194 se la dio por perdida, pero fue hallada tres días después: unos sacerdotes se habían puesto a salvo con la reliquia tras unos postigos de hierro.

Cuando el relicario se abrió en 1712, resultó que no contenía una túnica interior de lino, sino dos largas piezas de tela preciosa: seda, envuelta en una segunda pieza de seda y lino con bordados. Durante la Revolución francesa el velo se repartió en fragmentos. El trozo mayor se muestra en una de las capillas de la girola.

En la cripta, la capilla de Nuestra Señora conserva un relicario con un fragmento del velo. Una pintura mural de hacia 1200 muestra a María entronizada. La imagen de Notre-Dame de Sous-Terre, una Virgen románica del siglo XII, fue quemada durante la Revolución.

De kathedraal is ongeveer 130 meter lang; het middenschip reikt tot zevenendertig meter. De zuidtoren, voltooid omstreeks 1165, draagt een sobere romaanse piramide van 105 meter; de noordtoren uit 1507-1513 is 113 meter hoog en flamboyant gotisch. Aan de voet daarvan staat sinds 1520 een astronomisch uurwerk.

De westgevel opent zich in drie portalen uit 1145-1155, het zogeheten Koningsportaal, met honderden gebeeldhouwde figuren. De rechterdeur toont de menswording van Christus, de linker zijn hemelvaart, de middelste zijn wederkomst. De portalen van het noordtransept zijn geheel op Maria gericht.

Van de oorspronkelijk 176 glas-in-loodramen zijn er ongeveer 152 bewaard, meer dan in welke andere middeleeuwse kathedraal ook. Het dichte glas maakt het inwendige donkerder, maar het licht dieper en rijker van kleur. Het bekendste venster is Notre-Dame de la Belle-Verrière, met een Maria in blauw gewaad, omringd door aanbiddende engelen.

Het westelijke roosvenster van omstreeks 1215 toont het Laatste Oordeel. De roos van het noordtransept, van ongeveer 1230, is aan Maria gewijd; die van het zuidtransept toont Christus zegenend tussen engelen en de vierentwintig oudsten uit de Apocalyps.

Midden in het schip ligt het labyrint uit het begin van de dertiende eeuw. Het is geen doolhof: er is één enkel pad, zinnebeeld van de lange kronkelweg naar het heil. Rond het koor loopt een stenen omgang van ruim zes meter hoog en honderd meter lang, met veertig nissen vol beelden over het leven van Christus, waarvan de laatste in 1714.

Onder de kerk strekt zich de romaanse crypte uit, de grootste van Frankrijk, met de negende-eeuwse Saint-Lubinkrypte en de in 1025 voltooide Fulbertuskrypte. Daar bevindt zich ook de Puits des Saints-Forts, een put van ruim drieëndertig meter diep, die in 1900-1901 weer werd vrijgelegd.

Katedra ma około 130 metrów długości; nawa główna sięga trzydziestu siedmiu metrów. Wieża południowa, ukończona około 1165 roku, nosi surową romańską piramidę o wysokości 105 metrów; wieża północna z lat 1507-1513 liczy 113 metrów i jest gotycka w stylu płomienistym. U jej podnóża od 1520 roku stoi zegar astronomiczny.

Fasada zachodnia otwiera się trzema portalami z lat 1145-1155, tak zwanym Portalem Królewskim, z setkami rzeźbionych postaci. Prawe wejście ukazuje wcielenie Chrystusa, lewe Jego wniebowstąpienie, środkowe Jego powtórne przyjście. Portale transeptu północnego poświęcone są w całości Maryi.

Z pierwotnych 176 witraży zachowało się około 152, więcej niż w jakiejkolwiek innej średniowiecznej katedrze. Gęste szkło czyni wnętrze ciemniejszym, lecz światło głębszym i bogatszym w barwy. Najbardziej znanym oknem jest Notre-Dame de la Belle-Verrière, z Maryją w błękitnej szacie, otoczoną adorującymi aniołami.

Zachodnia rozeta z około 1215 roku przedstawia Sąd Ostateczny. Rozeta transeptu północnego, z około 1230 roku, poświęcona jest Maryi; rozeta transeptu południowego ukazuje Chrystusa błogosławiącego pośród aniołów i dwudziestu czterech starców z Apokalipsy.

Pośrodku nawy znajduje się labirynt z początku XIII wieku. Nie jest to błędnik: prowadzi tędy jedna jedyna ścieżka, symbol długiej, krętej drogi do zbawienia. Wokół chóru biegnie kamienne ogrodzenie o wysokości ponad sześciu metrów i długości stu metrów, z czterdziestoma wnękami pełnymi rzeźb o życiu Chrystusa, z których ostatnie powstały w 1714 roku.

Pod kościołem rozciąga się romańska krypta, największa we Francji, z dziewiątowieczną kryptą Saint-Lubin i ukończoną w 1025 roku kryptą Fulberta. Znajduje się tam również Puits des Saints-Forts, studnia o głębokości ponad trzydziestu trzech metrów, odsłonięta ponownie w latach 1900-1901.

Die Kathedrale ist etwa 130 Meter lang; das Mittelschiff reicht bis zu siebenunddreißig Metern. Der um 1165 vollendete Südturm trägt eine schlichte romanische Pyramide von 105 Metern; der Nordturm von 1507-1513 ist 113 Meter hoch und flamboyant-gotisch. An seinem Fuß steht seit 1520 eine astronomische Uhr.

Die Westfassade öffnet sich in drei Portalen von 1145-1155, dem sogenannten Königsportal, mit Hunderten von skulptierten Figuren. Die rechte Tür zeigt die Menschwerdung Christi, die linke seine Himmelfahrt, die mittlere seine Wiederkunft. Die Portale des Nordquerhauses sind ganz auf Maria ausgerichtet.

Von den ursprünglich 176 Bleiglasfenstern sind etwa 152 erhalten, mehr als in jeder anderen mittelalterlichen Kathedrale. Das dichte Glas macht den Innenraum dunkler, das Licht aber tiefer und farbiger. Das bekannteste Fenster ist Notre-Dame de la Belle-Verrière, mit einer Maria im blauen Gewand, umgeben von anbetenden Engeln.

Die westliche Fensterrose von etwa 1215 zeigt das Jüngste Gericht. Die Rose des Nordquerhauses, von etwa 1230, ist Maria geweiht; die des Südquerhauses zeigt Christus segnend zwischen Engeln und den vierundzwanzig Ältesten der Apokalypse.

Mitten im Langhaus liegt das Labyrinth vom Anfang des dreizehnten Jahrhunderts. Es ist kein Irrgarten: Es gibt einen einzigen Weg, Sinnbild des langen, gewundenen Weges zum Heil. Um den Chor läuft eine steinerne Schranke von gut sechs Metern Höhe und hundert Metern Länge, mit vierzig Nischen voller Figuren über das Leben Christi, von denen die letzte 1714 entstand.

Unter der Kirche erstreckt sich die romanische Krypta, die größte Frankreichs, mit der Saint-Lubin-Krypta aus dem neunten Jahrhundert und der 1025 vollendeten Fulbert-Krypta. Dort befindet sich auch der Puits des Saints-Forts, ein gut dreiunddreißig Meter tiefer Brunnen, der 1900-1901 wieder freigelegt wurde.

La cathédrale mesure environ 130 mètres de long ; la nef centrale s'élève à trente-sept mètres. La tour sud, achevée vers 1165, porte une sobre pyramide romane de 105 mètres ; la tour nord, de 1507-1513, atteint 113 mètres et est de gothique flamboyant. À son pied se trouve, depuis 1520, une horloge astronomique.

La façade occidentale s'ouvre en trois portails de 1145-1155, le Portail royal, avec des centaines de figures sculptées. La porte de droite montre l'incarnation du Christ, celle de gauche son ascension, celle du milieu son retour. Les portails du transept nord sont entièrement consacrés à Marie.

Des 176 vitraux d'origine, quelque 152 sont conservés, plus que dans aucune autre cathédrale médiévale. Ce verre dense rend l'intérieur plus sombre, mais la lumière plus profonde et plus riche en couleur. Le vitrail le plus connu est Notre-Dame de la Belle-Verrière, avec une Vierge en robe bleue entourée d'anges en adoration.

La rosace occidentale, des environs de 1215, montre le Jugement dernier. La rose du transept nord, vers 1230, est dédiée à Marie ; celle du transept sud montre le Christ bénissant entre des anges et les vingt-quatre vieillards de l'Apocalypse.

Au milieu de la nef se trouve le labyrinthe du début du treizième siècle. Ce n'est pas un dédale : un seul chemin le parcourt, image du long cheminement sinueux vers le salut. Autour du chœur court une clôture de pierre de plus de six mètres de haut et de cent mètres de long, avec quarante niches peuplées de statues sur la vie du Christ, dont les dernières datent de 1714.

Sous l'église s'étend la crypte romane, la plus vaste de France, avec la crypte Saint-Lubin du neuvième siècle et la crypte de Fulbert achevée en 1025. On y trouve aussi le Puits des Saints-Forts, un puits de plus de trente-trois mètres de profondeur, dégagé de nouveau en 1900-1901.

La cattedrale è lunga circa 130 metri; la navata centrale raggiunge i trentasette metri. La torre sud, ultimata intorno al 1165, porta una sobria piramide romanica di 105 metri; la torre nord, del 1507-1513, è alta 113 metri ed è in gotico fiammeggiante. Ai suoi piedi si trova dal 1520 un orologio astronomico.

La facciata occidentale si apre in tre portali del 1145-1155, il cosiddetto Portale Reale, con centinaia di figure scolpite. La porta di destra mostra l'incarnazione di Cristo, quella di sinistra la sua ascensione, quella centrale il suo ritorno. I portali del transetto settentrionale sono interamente dedicati a Maria.

Delle originarie 176 vetrate se ne conservano circa 152, più che in qualsiasi altra cattedrale medievale. Il vetro fitto rende l'interno più scuro, ma la luce più profonda e più ricca di colore. La vetrata più nota è Notre-Dame de la Belle-Verrière, con una Maria in veste azzurra, circondata da angeli in adorazione.

Il rosone occidentale, di circa il 1215, raffigura il Giudizio universale. Il rosone del transetto settentrionale, di circa il 1230, è dedicato a Maria; quello del transetto meridionale mostra Cristo benedicente tra angeli e i ventiquattro anziani dell'Apocalisse.

Al centro della navata si trova il labirinto dell'inizio del XIII secolo. Non è un dedalo: vi è un unico percorso, simbolo del lungo cammino tortuoso verso la salvezza. Attorno al coro corre un recinto in pietra alto oltre sei metri e lungo cento metri, con quaranta nicchie piene di sculture sulla vita di Cristo, l'ultima delle quali del 1714.

Sotto la chiesa si estende la cripta romanica, la più grande di Francia, con la cripta di Saint-Lubin del IX secolo e la cripta di Fulberto, ultimata nel 1025. Vi si trova anche il Puits des Saints-Forts, un pozzo profondo oltre trentatré metri, riaperto nel 1900-1901.

La catedral mide unos 130 metros de largo; la nave central alcanza los treinta y siete metros. La torre sur, terminada hacia 1165, remata en una sobria pirámide románica de 105 metros; la torre norte, de 1507-1513, tiene 113 metros de altura y es de gótico flamígero. A sus pies se encuentra desde 1520 un reloj astronómico.

La fachada occidental se abre en tres portadas de 1145-1155, la llamada Portada Real, con centenares de figuras esculpidas. La puerta derecha muestra la encarnación de Cristo, la izquierda su ascensión y la central su segunda venida. Las portadas del crucero norte están dedicadas por entero a María.

De las 176 vidrieras originales se conservan unas 152, más que en ninguna otra catedral medieval. El vidrio, muy denso, hace más oscuro el interior, pero la luz más profunda y rica de color. La vidriera más conocida es Notre-Dame de la Belle-Verrière, con una María de manto azul rodeada de ángeles en adoración.

El rosetón occidental, de hacia 1215, representa el Juicio Final. La rosa del crucero norte, de en torno a 1230, está dedicada a María; la del crucero sur muestra a Cristo bendiciendo entre ángeles y los veinticuatro ancianos del Apocalipsis.

En medio de la nave se encuentra el laberinto de comienzos del siglo XIII. No es un dédalo: hay un único camino, símbolo del largo y sinuoso itinerario hacia la salvación. En torno al coro discurre un cerramiento de piedra de más de seis metros de alto y cien de largo, con cuarenta hornacinas llenas de figuras sobre la vida de Cristo, la última de ellas de 1714.

Bajo la iglesia se extiende la cripta románica, la mayor de Francia, con la cripta de Saint-Lubin, del siglo IX, y la cripta de Fulberto, terminada en 1025. Allí se encuentra también el Puits des Saints-Forts, un pozo de más de treinta y tres metros de profundidad, que volvió a quedar al descubierto en 1900-1901.

Al sinds ten minste de twaalfde eeuw trok de kathedraal reizigers aan, en tegen het einde van die eeuw behoorde zij tot de belangrijke bedevaartsoorden van Europa. Vier grote jaarmarkten vielen samen met de voornaamste Mariafeesten: de Opdracht in de tempel, de Aankondiging, de Tenhemelopneming en de Geboorte van Maria.

Toen het ergotisme, in de middeleeuwen bekend als het Sint-Antoniusvuur, veel slachtoffers maakte, diende de crypte van de oude kerk als ziekenhuis. Vandaag lopen pelgrims biddend het labyrint; daarvoor worden de stoelen uit het schip weggehaald op vrijdagen van de vastentijd tot Allerheiligen, Goede Vrijdag uitgezonderd.

De middelste deur gaat alleen open voor processies op grote feesten, waarvan de intocht van een nieuwe bisschop de belangrijkste is. Nog altijd trekken bedevaarten naar Chartres, onder meer een studentenbedevaart rond Palmzondag en een tocht met Pinksteren.

Co najmniej od XII wieku katedra przyciągała podróżnych, a pod koniec tego stulecia należała do ważnych miejsc pielgrzymkowych Europy. Cztery wielkie jarmarki przypadały na główne święta maryjne: Ofiarowanie w świątyni, Zwiastowanie, Wniebowzięcie i Narodzenie Najświętszej Maryi Panny.

Gdy ergotyzm, znany w średniowieczu jako ogień świętego Antoniego, zbierał liczne ofiary, krypta dawnego kościoła służyła za szpital. Dziś pielgrzymi przemierzają labirynt w modlitwie; w tym celu z nawy usuwa się krzesła w piątki od Wielkiego Postu do Wszystkich Świętych, z wyjątkiem Wielkiego Piątku.

Środkowe wejście otwiera się wyłącznie na procesje w wielkie święta, z których najważniejszą jest ingres nowego biskupa. Do Chartres wciąż zdążają pielgrzymki, między innymi pielgrzymka studentów w okolicach Niedzieli Palmowej i wędrówka w Zesłanie Ducha Świętego.

Schon seit mindestens dem zwölften Jahrhundert zog die Kathedrale Reisende an, und gegen Ende dieses Jahrhunderts gehörte sie zu den bedeutenden Wallfahrtsorten Europas. Vier große Jahrmärkte fielen mit den vornehmsten Marienfesten zusammen: der Darstellung im Tempel, der Verkündigung, der Aufnahme Mariens in den Himmel und Mariä Geburt.

Als der Ergotismus, im Mittelalter als Antoniusfeuer bekannt, viele Opfer forderte, diente die Krypta der alten Kirche als Krankenhaus. Heute gehen Pilger betend das Labyrinth ab; dafür werden die Stühle aus dem Langhaus geräumt, freitags von der Fastenzeit bis Allerheiligen, den Karfreitag ausgenommen.

Die mittlere Tür öffnet sich nur für Prozessionen an hohen Festen, deren wichtigste der Einzug eines neuen Bischofs ist. Noch immer ziehen Wallfahrten nach Chartres, unter anderem eine Studentenwallfahrt um den Palmsonntag und ein Zug zu Pfingsten.

Depuis le douzième siècle au moins, la cathédrale attirait des voyageurs, et à la fin de ce siècle elle comptait parmi les grands lieux de pèlerinage d'Europe. Quatre grandes foires coïncidaient avec les principales fêtes mariales : la Présentation au Temple, l'Annonciation, l'Assomption et la Nativité de Marie.

Lorsque l'ergotisme, connu au Moyen Âge sous le nom de feu de saint Antoine, fit de nombreuses victimes, la crypte de l'ancienne église servit d'hôpital. Aujourd'hui, les pèlerins parcourent le labyrinthe en priant ; les chaises de la nef sont pour cela retirées les vendredis, du carême à la Toussaint, le Vendredi saint excepté.

La porte du milieu ne s'ouvre que pour les processions des grandes fêtes, dont l'entrée d'un nouvel évêque est la plus importante. Des pèlerinages se rendent toujours à Chartres, notamment un pèlerinage d'étudiants aux environs du dimanche des Rameaux et une marche à la Pentecôte.

Almeno dal XII secolo la cattedrale attirava viaggiatori, e verso la fine di quel secolo era tra i principali luoghi di pellegrinaggio d'Europa. Quattro grandi fiere coincidevano con le principali feste mariane: la Presentazione al tempio, l'Annunciazione, l'Assunzione e la Natività di Maria.

Quando l'ergotismo, noto nel medioevo come fuoco di sant'Antonio, faceva molte vittime, la cripta della chiesa antica serviva da ospedale. Oggi i pellegrini percorrono pregando il labirinto; per questo le sedie vengono rimosse dalla navata nei venerdì dalla Quaresima a Ognissanti, escluso il Venerdì Santo.

La porta centrale si apre soltanto per le processioni delle grandi feste, la più importante delle quali è l'ingresso di un nuovo vescovo. Ancora oggi i pellegrinaggi si dirigono verso Chartres, tra cui un pellegrinaggio studentesco intorno alla Domenica delle Palme e un cammino a Pentecoste.

Al menos desde el siglo XII la catedral atrajo viajeros y, hacia finales de esa centuria, figuraba entre los grandes lugares de peregrinación de Europa. Cuatro grandes ferias coincidían con las principales fiestas marianas: la Presentación en el templo, la Anunciación, la Asunción y la Natividad de María.

Cuando el ergotismo, conocido en la Edad Media como el fuego de San Antonio, causaba numerosas víctimas, la cripta de la antigua iglesia sirvió de hospital. Hoy los peregrinos recorren el laberinto en oración; para ello se retiran las sillas de la nave los viernes, desde la Cuaresma hasta Todos los Santos, excepto el Viernes Santo.

La puerta central solo se abre para las procesiones de las grandes fiestas, de las que la entrada de un nuevo obispo es la más importante. Todavía hoy se organizan peregrinaciones a Chartres, entre ellas una peregrinación de estudiantes en torno al Domingo de Ramos y una marcha en Pentecostés.